Uprzejma nieuwaga.

29 Gru

Zapewne każdemu z nas nie raz, nie dwa razy w życiu zdarzyło się przypatrywać obcym osobom na ulicy. Ile razy przyglądano się nam? Czy nie czuliśmy się wówczas niekomfortowo? Z pozoru zwyczajne zachowania przechodniów, współpasażerów zyskały w socjologii miano „uprzejmej nieuwagi”. Wbrew pozorom zjawisko to nie wymaga tylko niezwracania uwagi na obecność drugiej osoby- cała jego istota polega na tym, by nie wykonywać żadnego gestu czy ruchu, który mógłby zostać odebrany jako zaburzenie czyjejś przestrzeni osobistej. W codziennych interakcjach pojęcie uprzejmej nieuwagi odbywa się nieświadomie, instynktownie. Mijanie ludzi na ulicy jest nieuniknione. Korzystanie z transportu publicznego, kawiarni, przychodni lekarskiej… wszędzie tam istnieje możliwość zaburzenia naszej przestrzeni osobistej. Zjawisko uprzejmej nieuwagi działa w sposób dwustronny. Nie możemy oczekiwać poszanowania naszych praw, jeśli nie szanujemy praw innych osób. Dlatego też, bardzo ważne w codziennych interakcjach jest to, aby nie wkraczać w przestrze innych osób, zachować dystans.Co zrobić jeśli nasza przestrzen zostanie zaburzona, a my poczujemy się nieswojo ? Najlepszym rozwiązaniem jest spuszczenie wzroku, odwrócenie głowy, wszystko to, co spowoduje przerwanie interakcji z osobą nachalną.

Zjawisko uprzejmej nieuwagi opisuje również Giddens, twierdząc, iż mężczyźni w swoich działaniach są bardziej  naturalni waptrując się w kobiety, niż gdy to kobiety znajdują się na miejscu osoby wpatrującej się. Myślę, ze jest to związane ze stereotypem mężczyzny dominującego, zdobywcy. Tak naprwdę nie ma znaczenia o jakiej płci jest osoba, która podejmuje się zaburzenia przestrzeni drugiej osoby. Zarówno kobieta podrywana przez mężczyznę, jak i mężczyzna podrywany przez kobietę może poczuć dyskomfort wynikający z niechęci poddania się takowej relacji. 

Władza charyzmatyczna.

29 Gru

Władza charyzmatyczna opiera się na pewnych zdolnościach, talentach, czy umiejętnościach jednostki, które uważane są za niezwykłe, nadzywczajne, jedyne i niepowtarzalne. Władca charyzmatyczny ma zatem status posiadacza zdoności ponadludzkich. Społeczestwo przekonane o słuszności wyboru władcy idealnego, zauważa i uwypukla walory, zdolności organizatorskie przywódcy. Zbiorowość ta staje się wówczas bazą, niezbędnym budulcem charyzmy. Co ciekawe, nikt nie posiada charyzmy sam w sobie, nie rodzi się nią obdarzony. To zwolennicy danej jednostki przywódczej powodują, że dana osoba zostaje „obdarzona” darem charyzmy. 

Zdobycie niezbędnej rzeszy fanów nie jest prostym zadaniem. Sądzę, że potencjalny przyszły przywódca musi  zdobyć zaufanie i uzanie ludu. Czy istenieje władza bez jej wyznawców? Nie ! Wydaje mi się, że cała potęga i siła owego przywódcy znajduje się w oddanie społeczności. To ci zwolennicy tak naprawdę posiadają realną władzę! Władzę nad swoim panem, bez, których by nie istniał. Jest to moim zdaniem trochę oszukana forma legitymizacji władzy, ponieważ kandydat na przywódcę w celu zdobycia poparcia zrobi wszystko, zeby oszukać, omamić i zdobyć poparcie, wykorzystując niekoniecznie legalne metody. Przecież każda władza w jakimś stopniu opiera się na pozorach i kłamstwie…   

 

Konflikt ról.

29 Gru

Rola społeczna to zespół praw i obowiązków, które są przypisane do każdej jednostki. Sprowadza się to do spełniania w życiu codziennym określonych funkcji i oczekiwań w stosunku do konkretnej grupy społecznej, do której jednostka przynależy. Każda osoba należy do więcej niż jednej grupy, dlatego też można często zaobserwować występowanie tak zwanego konfliktu ról społecznych.Często potrzeby i oczekiwania danych ról okazują się niemożliwe do jednoczesnego pogodzenia. Konflikt pojawia się, kiedy czasowe wymagania co do roli zawodowej i rodzinnej są niezgodne i kiedy napięcie spowodowane udziałem w jednej roli zakłóca czy uniemożliwia realizację drugiej z ról. Konflikt roli powoduje brak satysfakcji z pracy i wywołuje tendencję do wycofywania się z pracy, zaburza stosunki międzyludzkie oraz zmniejsza wydajność pracy.

Sądzę, że konflikt między rolami jest czynnikiem negatywnie wpływającym nie tylko na konkretną jednostkę, która ma problem z pogodzeniem sowich ról, ale również na otoczenie, w którym się znajduje – rodzinę, przyjaciół. Sądzę, że dobrym przykładem obrazującym konflikt ról może być samotnie wychowująca, pracująca matka, obejmująca wysokie stanowisko w danej korporacji. Owa kobieta spełnia wówczas aż trzy role społeczne: rolę matki, rolę pracownika i głowy rodziny. Niesamowicie trudno jest pogodzić wszystkie obowiazki poszczególnych ról. Brak czasu, natłok pracy, obowiązki wobec dzieci powodują, że kobieta może nie sprostać wszystkim zadaniom. Nie może być jednocześnie na ważnym posiedzeniu i na zebraniu w szkole swojego dziecka. Problem w pogodzeniu ról może skutkować załamaniem, czy w ostateczności porzuceniem jednej z ról. Równoczesne zarabianie pieniędzy, wychowywanie dzieci i spełnianie roli głowy rodziny staje się wówczas ogromnym wyzwaniem.

Konflikt klas według Marksa a problem klas w nowoczesnym świecie.

29 Gru

Karol Marks to XIX-wieczny niemiecki filozof, myśliciel i działacz rewolucyjny, którego koncepcje miały olbrzymi wpływ na kształt współczesnej Europy i nie tylko. Był on jednym z tych, których teorie wykorzystano na wielką skalę by uzasadniać często zbrodnicze posunięcia przywódców różnych państw. Marksizm był elementem wielkich ideologii, które po II Wojnie Światowej, zaczęły odgrywać dominującą rolę na niemal połowie ziemskiego globu.

Marks twierdził, że podstawą wszelkich nierówności społecznych są stosunki ekonomiczne występujące we wszystkich znanych nam ustrojach. Od zawsze występowała sprzeczność pomiędzy tymi członkami społeczeństwa, którzy posiadają środki produkcji i sprawują nad nimi kontrolę, a całą reszta, która aby żyć, musi pracować na warunkach narzuconych przez ta pierwsza grupę. Według Marksa nierówność ta polega na tym, czy ktoś jest właścicielem środków produkcji czy właścicielem tylko własnej siły roboczej. Poprzez rozwój kapitalistyczny struktura klasowa sprowadza się do dwóch grup: proletariatu i burżuazji. Relacja między nimi jest asymetryczna: władza przysługuje przede wszystkim burżuazji. Społeczeństwo poszukuje coraz to nowszych form wyzysku. Konsekwencją tych walk jest rewolucyjny bunt proletariatu, który ostateczne obala swych wyzyskiwaczy. Zastanówmy się więc, czy w dzisiejszym świecie, świecie nowoczesnym zdominowanym przez pogon za pieniędzmi zauważamy równie potężną przepaść między klasami ? Czy w świecie, w którym podstawowymi zasadami stała się obrona praw ludzkich, równouprawnienie i tolerancja jest miejsce na wyzysk słabszych ? Czy XXI wiek aż tak znacznie różni się od czasów marksistowskich? Sądzę, że zmienił się sposób postrzegania świata. Wykształcenie, tzn. smykałka do interesów i wiele innych czynników pozaurodzeniowych przyczyniło się do zmian w możliwościach osób nieposiadających majątku . W dzisiejszym świecie istnieje oczywiście podział na klasy i podklasę, jednak ruchliwość pionowa daje spore możliwości zarówno wspięcia się na sam szczyt jak i degradacji. Wymaga to przede wszystkim chęci. Możliwości rozwojowe zapewniają głównie panstwa demokratyczne. Pod względem walki klas można rozważyć biorąc pod uwagę m.in. przez członków ruchów feministycznych. Dominacja kobiet jest często widziana jako jedna z konsekwencji walki klas.

Samobójstwo według Durkheima.

29 Gru

Emilie Durkheim był najwybitniejszym przedstawicielem socjologizmu. Jego prace miały wielki wpływ na rozwój nowoczesnej socjologii. Jedna z najważniejszych  prac opisuje typologię samobójstw. Studium Durkheima o samobójstwie stanowi analizę relacji między jednostką a społeczeństwem. Według Durkheima samobójstwo jest aktem społecznym wynikającym ze stanu grupy społecznej, w której jednostka uczestniczy. Podstawowy mechanizm rodzący samobójstwo w jego społecznym wymiarze związany jest z wewnętrzną integracją, spoistością grupy.

Wyróżnione zostały cztery typy samobójstw:

  • samobójstwo altruistyczne – wynikające z ogromnej więzi ze społeczeństwem
  • samobójstwo egoistyczne – będące skutkiem całkowitego rozerwania związków z ludźmi
    z najbliższego kręgu
  • samobójstwo fatalistyczne – wynikające z przekonania danej jednostki o przeznaczonej jej śmierci
  • samobójstwo anomijne – występujące w sytuacji braku jakichkolwiek regulacji, kiedy zostają zniesione wszelkie ograniczenia

Sądzę, że patologie społeczne – zjawiska szkodliwe i negatywne, występują w każdej społeczności. Oczywiście, dotyczą zdecydowanej mniejszości, jednakże mają silny wpływ na postawy społeczne funkcjonujące w danym środowisku. Omawiając po krótce typy samobójstw wg Durkheima chciałabym zwrócić uwagę na ich przyczyny- apekty, które skłaniają samobójców do odebrania sobie życia.

Najbardziej rażącym typem samobójstwa według mojej opinii jest samobójstwo altruistyczne, stanowiące swoisty- często polityczny, religijny czy społeczny manifest. Samobójstwo to jest narzucone przez społeczne oczekiwania, jednostka odbiera sobie życie i imię społecznego ogólnoludzkiego interesu. Ten rodzaj samobójstw jest często notowany wśród członków sekt. Jednak chciałabym tutaj zwrócić uwagę na zamachowców i terrorystów. Są to osoby, które działają pod silnymi motywami, są na tyle zaślepione, że potrafią odebrać sobie życie godząć w życie innych. Wynika to ze zbyt silnej integracji ze środowiskiem, zbyt silnej identyfikacji z celami, interesami i oczekiwaniami grupy. Samobójstwo egoistyczne występuje, gdy jednostka nie jest zintegrowana ze społeczeństwem w stopniu wystarczającym i zmuszona zostaje zaufać jedynie własnym możliwościom. Sądzę, że jednostka odczuwa głęboką osobistą porażkę, która często jest wynikiem niepowodzen zawodowych, braku spełnienia, rozczarowan. Myslę, że dobrym przykładem będą stanowiły samobójstwa na emigracji, spowodowane samotnością, problemami finansowymi, niezaspokojeniem potrzeb, tęskonotą za ojczyzną i rodziną oraz wstyd i porażki. Podobnie dzieje się w sytuacji, gdy jednostka odczuwa bezsens, nie jest zintegrowana ze społecznością, nie posiada przyjaciół, wsparcia, nie identyfikuje się również z żadą grupą. Wówczas mamy doczynienia z samobójstwem anomicznym. Myślę, że ma to również związek z panującym kryzysem ekonomicznym i ciężkimi czasami społeczenstwa konsumpcyjnego, w których zachwiane zostały wartości religijne, idee, a dobro coraz trudiej odróżnić od zła. Ciekawe zjawisko badan dotyczy również samobójstw fatalistycznych, gdzie jednostka przekonana jest, że jedynym wyjściem  z „tragicznej” sytuacji jest odebranie sobie życia.Sądzę, że jest to pewnego rodzaju „uczieka” od problemów, strach przed zmierzeniem się z nimi i brak motywacji do walki o życie.

Jak do problemu samobójstwa odnosi się polskie społeczeństwo?

Wydaje mi się, że akceptujemy obecność tego zjawiska w przestrzeni społecznej, a przynajmniej staramy się je tolerować lub deklarujemy obojętność. Większość rodzin samobójców ukrywa prawdziwą przyczynę zgonu. Chyba w dalszym ciągu samobójstwo jest dla nas czynem nagannym etycznie,  wstydliwym, a nie wyrazem cierpienia i bezradności. Samobójstwo to dla nas wyraz egoizmu, nieliczenia się z obowiązkami wynikającymi z pełnionych ról społecznych i utrzymywanych relacji interpersonalnych. Samobójca poważnie narusza normy i wartości grupy, do której przynależał. Czy jednostka ma obowiązek, ze względu na i dla dobra sieci kontaktów społecznych, pokonywać własna słabość i cierpienie? A jeżeli w tej społecznej sieci jest ze swoim problemem sama, nikt jej nie chce pomóc?

Czego socjolog może się dowiedzieć z lektury blogów …

3 Paźdź

Socjologowie badają społeczne reguły, procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi. Badają także proces ich zmian, czy relacje międzyludzkie. Za pomocą bloga umieszczonego przez daną jednostkę, bądź grupę, socjolog może zbadać jej oddziaływanie na poszczególne grupy- w tym przypadku są to  internauci. Wykorzystując bloga socjolog może badać wpływ danych informacji na resztę społeczeństwa. Do tego posłużą mu zamieszczone komentarze i wpisy.

Stwórz swoją własną witrynę internetową, za darmo na WordPress.com.Stwórz swoją własną witrynę internetową.
Zacznij za darmo